انتشار اوراق بهادار بیمه اتکایی برای اولین بار در صنعت بیمه ایران

اوراق بهادار
تورهای مسافرتی لحظه آخر

اوراق بهادار بیمه اتکایی یکی از مطرح ترین راه های مدیریت ریسک و تامین مالی است. در حال حاضر، این روش به نحو گسترده ای برای مدیریت ریسک در شرکت های بیمه و  شرکت های بیمه اتکایی بکار گرفته می شود.

به گزارش کاماپرس، انتشار این اوراق می تواند به صورت انتقال ریسک های بیمه شده به بازار سرمایه تعریف شود. به جای اینکه بیمه گر ریسک مورد تعهد خود را به یک بیمه گر اتکایی در داخل صنعت بیمه انتقال دهد، این ریسک را به بازارهای سرمایه وسیعتری انتقال می دهد.

برای اولین بار در صنعت بیمه ایران، اوراق بهادار بیمه اتکایی برای انتقال ریسک‌های صنعت به بازار سرمایه منتشر می‎‌شود. همان‌طور که می‌دانیم؛ توسعه و استفاده از ابزارهای مالی نوین و اوراق بهادارسازی به پشتوانه انواع دارایی‌ها، بدهی‌ها و ریسک‌ها، منجر به عمق بخشیدن به بازارها و افزایش کارآیی آنها خواهد شد و این مهم در صنعت بیمه، با هماهنگی‌ بیمه مرکزی و همکاری شرکت بیمه ملت و شرکت تامین سرمایه امین برای اولین بار در کشور به انجام رسیده است. اسماعیل دلفراز مدیرعامل بیمه ملت و سلمان خادم‌المله مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امین به عنوان بانیان انتشار اوراق بهادار بیمه‌ اتکایی در کشور گرد یک میز آمدند تا از چالش‌ها و فرصت‌های انتشار این ابزار نوین مالی در بیمه اتکایی بگویند. مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امین در خصوص ضرورت استفاده از اوراق بهادار بیمه‌ای به عنوان یک ابزار مالی نوین تاکید کرد: توسعه این ابزارهای مالی با ایجاد شفافیت و افزایش مشارکت فعالان بازار سرمایه، و جذب گستره بیشتری از سرمایه‌گذاران می‌تواند از طرفی به توسعه این بازار کمک کند و از سوی دیگر از انباشت تمامی ریسک در بین شرکت‌های صنعت جلوگیری کند. بنابراین، اوراق بهادارسازی در صنعت بیمه ایران، با پرتفوی (حق‌بیمه) بالغ بر ۵۰ هزارمیلیارد تومانی و تعهدات ۵۰۰ میلیارد دلاری، امری ضروری به نظر می‌رسد.
در همین راستا، سازمان بورس و اوراق بهادار با همکاری بیمه مرکزی و پژوهشکده بیمه، در سال ۱۳۹۷ نسبت به تدوین و تصویب دستورالعمل انتشار اوراق بهادار بیمه‌ای اقدام کرد. با این حال، به دلیل مهیا نبودن برخی زیرساخت‌ها، برخی ابهامات موجود در تفسیر دستورالعمل و ذات (نسبتا) پیچیده و فنی عملیات بیمه‌گری و به تبع آن پیچیدگی این اوراق، تا به امروز هیچ شرکت بیمه‌ای از بازار سرمایه ایران با استفاده از این ابزار، موفق به تامین مالی نشده بود.

چالش‌های انتشار اوراق چیست؟
دکتر سلمان خادم‌المله در گفت و گو با دنیای اقتصاد با بیان اینکه با پیگیری‌های مشترک با شرکت بیمه ملت، موفق به اخذ موافقت اصولی انتشار اوراق بیمه اتکایی به مبلغ ۹۰۰ میلیارد ریال از بیمه مرکزی به عنوان نهاد ناظر صنعت بیمه، شده‌ایم و در حال حاضر پیگیر ادامه مراحل آن از سازمان بورس و اوراق بهادار هستیم، اظهار کرد: هر ابزار مالی جدیدی تا پیش از اجرایی شدن دارای چالش‌های عملیاتی زیادی خواهد بود. این چالش‌ها شامل طراحی ابزار، توجیه‌پذیری اقتصادی، در نظر گرفتن منافع طرفین، اخذ موافقت کمیته فقهی و … است و نیازسنجی و تعریف مساله در طراحی ابزار باید به درستی شکل گرفته باشد؛ به طوری‌که ابزار مالی جدید بتواند با از میان برداشتن آن مشکل به کارآیی بازار سرمایه کمک کند. اگر این موضوع نادیده گرفته شده یا در رابطه با آن سهل انگاری شود، ابزار مالی جدید در مرحله طراحی با مشکلاتی از جمله عدم اقبال شرکت‌های متقاضی تامین مالی روبه‌رو خواهد شد. در خصوص اوراق بیمه اتکایی، هرچند تعریف مساله و نیازسنجی به درستی انجام شده است، اما چالش‌های زیادی چه در مرحله طراحی و چه در ادامه و در مراحل اجرا پیش روی آن قرار دارد. از جمله این چالش‌ها می‌توان به مواردی همچون ضرورت ضمانت اصل و سود اوراق (بر اساس دستورالعمل سازمان بورس و اوراق بهادار که در تضاد با ذات این اوراق قرار دارد)، پرمیوم نه چندان زیاد صنعت بیمه، عدم تطابق سررسید زمانی قراردادهای بیمه موجود در پرتفوی بیمه‌ای شرکت با عمر اوراق، علی‌الحساب بودن نرخ سود این اوراق (که جذابیت آن را با مخاطره روبه‌رو می‌سازد) و مشخص نبودن نسبت آورده سرمایه‌گذاران در قبال سرمایه تعهدات اتکایی مورد پذیرش (که سرمایه‌گذار را از بهره‌مندی از صرفه به مقیاس موجود در عملیات صنعت بیمه محروم می‌سازد)، اشاره کرد. البته برخی از این موارد قابل حل بوده و برخی نیز در حال پیگیری است. به عنوان مثال براساس این قانون (که نسبت به دستورالعمل‌ها و مصوبات سازمان بورس و اوراق بهادار نافذ است) ضرورت وجود رکن ضامن (که در دستورالعمل انتشار اوراق بیمه اتکایی وجود دارد) بدون هیچ پیش‌شرطی برداشته شده است که البته (با در نظر گرفتن ملاحظاتی) امری درست محسوب می‌شود؛ زیرا یکی از حلقه‌های مفقوده در بازار بدهیِ بازار سرمایه ایران، جدی نگرفتن رتبه‌بندی اعتباری و انتشار اوراق بر مبنای رتبه‌اعتباری بانی است.

وی تاکید کرد: البته هرچند استفاده از رتبه‌بندی اعتباری به عنوان یک گزینه (در کنار ارائه وثیقه یا ضامن بانکی) در دستورالعمل انتشار اوراق گنجانده شده است، اما تا همین چندی پیش، کلی‌بودن و عدم تعیین جزئیات، مانع از اجرایی شدن آن می‌شد. بر همین اساس، در شرایط فعلی، تمامی شرکت‌ها فارغ از وضعیت اعتباری‌شان می‌توانند با مذاکره با یکی از بانک‌ها به عنوان رکن ضامن و پرداخت کارمزد مربوطه یا ارائه وثایق معتبر به میزان ضریبی از مبلغ تامین مالی به انتشار اوراق اقدام کنند.

اهمیت اوراق بهادار بیمه‌ای برای انتقال ریسک‌های صنعت به بازار سرمایه
در ادامه این میزگرد، مدیرعامل بیمه ملت با اشاره به اینکه ایران با تولید ناخالص ملی در حدود ۴۵۰ میلیارد دلار، رتبه ۲۹ را در جهان دارد؛ گفت: در عین حال ضریب نفوذ صنعت بیمه (که براساس نسبت حق‌بیمه دریافتی صنعت بیمه به تولید ناخالص داخلی هر کشور محاسبه می‌شود) در ایران در حدود ۴/ ۲ درصد و میانگین آن در دنیا بالغ بر ۷ درصد است. از این حیث سهم حق‌بیمه صادره از تولید ناخالص ملی در ایران کمتر از میانگین دنیا بوده و به شدت جای رشد دارد که می‌تواند به عنوان فرصت‌ بالقوه تلقی شود؛ بر همین اساس و برای توسعه ظرفیت‌های این صنعت در ایران، طبق ماده (۱۱) برنامه ششم توسعه، بیمه مرکزی موظف شده است که ضریب نفوذ بیمه‌های بازرگانی را در طول اجرای برنامه ششم تا پایان سال ۱۴۰۰ به ۷درصد و سهم بیمه‌های عمر از حق بیمه‌های بازرگانی تولیدی کشور را به حداقل ۵۰ درصد برساند. این در حالی ا‌ست که سهم بیمه‌های زندگی نیز، از صنعت بیمه در ایران، تنها در حدود ۵/ ۱۴درصد است.

راز آسمان پایتخت

ضرورت استفاده از ابزارمالی فصل تازه‌ صنعت بیمه
دلفراز در پاسخ به اینکه شرکت‌ها برای اینکه بتوانند انتشار اوراق بهادار بیمه‌ای را به عنوان ابزار مالی خود به کار بگیرند، باید چگونه عمل کنند، افزود: با افزایش تحریم‌ها علیه ایران و خروج بیمه‌گران بین‌المللی از بازار بیمه ایران، فصل تازه‌ای در این صنعت آغاز شد که در آن، ضرورت استفاده از این ابزار، حتی بیشتر از گذشته حس می‌شد. یکی از اقدامات بیمه مرکزی برای مدیریت تحریم‌ها و حل مشکلاتی که در استفاده از بیمه‌ اتکایی خارجی وجود داشت، موضوع تاسیس صندوق بیمه ویژه تحریم با اختصاص بودجه یک میلیارد دلاری بود. اما، به‌زعم فعالان صنعت بیمه، اندازه این صندوق در قیاس با اندازه صنعت و حجم عملیات و نیاز شرکت‌های بیمه‌ای اندک بوده و از سوی دیگر، انتقال ریسک‌های مازاد به این صندوق به نوعی سنگین کردن مضاعف مسوولیت و افزایش ریسک بیمه مرکزی و دولت خواهد بود.

فرصت‌ها و چالش‌های اوراق بهادار بیمه‌ای چیسن؟
دلفراز خاطرنشان کرد: هرچند میزان مقرر شده برای انتشار این ابزار در قانون بودجه نسبت به حجم پرتفوی این صنعت رقمی ناچیز است، ان‌شاءالله با جا افتادن این ابزار مالی و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه، شرکت‌های بیمه می‌توانند در آینده از مشارکت بالای مردم در صنعت بیمه بهره ببرند. اولین حسن این موضوع جلوگیری از انباشت تعهدات بیمه‌ای داخل خود صنعت است. همچنین معامله شدن این اوراق در بازار سرمایه می‌تواند منجر به ظهور و ورود سرمایه‌گذاران تخصصی مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری بیمه‌ای شود. مشارکت این سرمایه‌گذاران منجر به کارآیی این بازار شده و قیمت‌گذاری قراردادهای بیمه‌ای و ریسک‌های صنعت بیمه نیز بر اساس عرضه و تقاضا و متناسب با ریسک هر پرتفوی شکل خواهد گرفت و از حالت دستوری کنونی خارج خواهد شد. توسعه فعالیت‌های شرکت‌های رتبه‌بندی نیز می‌تواند به این موضوع کمک کند.

برای دسترسی سریعتر به اخبار مهم  روز، عضو کانال تلگرام کاماپرس شوید. برای عضو شدن اینجا را کلیک کنید.

انتهای پیام

مرتبط با : بیمه ملت
ایده سبز
رایانه کمک
اوج آرام
دادپویان
این مقاله رو با بقیه به اشتراک بذار:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کرمان موتور شیراز