امید به آینده تنها دلیل ایستادگی فعالان حوزه گردشگری است

صنعت گردشگری کشور در بحران‌های یک سال اخیر آسیب‌های جدی دیده است. این آسیب‌ها به قدری شدید بوده که باعث تعطیلی برخی آژانس‌های گردشگری و کاهش اشتغال در این حوزه شده است. با این وجود فعالیت این روزهای آژانس‌ها و فعالان گردشگری نشان می‌دهد که آن‌ها همچنان به آینده امیدوارند.

امیرپویان رفیعی شاد، رئیس انجمن صنفی دفاتر سفر هوایی تهران در حالی میهمان تحریریه کاماپرس بود که با سخنان سرشار از امیدش به گردشگری ایران روزهای بهتری را برای این صنعت آرزو کرد. در ادامه گفت‌وگوی کاماپرس با این فعال عرصه گردشگری کشور را می‌خوانید.

برای مشاهده جدیدترین اخبار کسب و کار کاماپرس را در اینستاگرام دنبال کنید.

بگذارید در همین ابتدا به سراغ سوالی بردم که دغدغه بسیاری از فعالان حوزه‌های مختلف اقتصادی در وضعیت کنونی کشور است. پیش‌بینی شما از آینده چیست؟

سوال سختی است و پیش‌بینی آینده هم کار دشواری است. من گاهی در فضای دانشگاهی، برای دانشجویان یا برای همکاران که سخن می‌گویم، واژه‌ای را به کار می‌برم با این مضمون که ما انسان‌ها با امید به آینده زنده‌ایم. این امیدواری بخشی از رفتار نهادینه‌شده ما محسوب می‌شود. اگر بخواهم صادقانه بگویم، من به شخصه به آینده اعتقاد دارم و به آینده ایران هم امیدوارم.

در حوزه گردشگری، همکاران ما، از راهنمایان تور گرفته تا دفاتر خدمات مسافرتی، با وجود امکان مهاجرت آسان به دلیل شرایط و امکانات شغلی، همچنان در ایران حضور دارند و استوار ایستاده‌اند. این استقامت به دلیل اعتقاد به آینده و علاقه به ایران است.

سؤال دوم من همین بود که شما پاسخ دادید. وقتی با مجموعه‌ای مواجه می‌شوم که می‌تواند به‌راحتی مهاجرت کند و شاید در یک سال دو بار پاسپورت عوض کند، چرا در این تب مهاجرتی که حتی دامن‌گیر دانش‌آموزان دبیرستانی شده، فعالان صنعت گردشگری مانده‌اند و تمایل به مهاجرت در آن‌ها کم است؟

چندی پیش با یکی از دوستان راهنما صحبت می‌کردم و این موضوع هم مطرح شد. بدون اغراق می‌گویم ولی شاید برخی دوستان نظر مخالفی درباره این صحبت داشته باشند. ما مردمی داریم که فارغ از مشکلات اقتصادی که مردم با آن دست ‌و پنجه نرم می‌کنند، به دلیل ویژگی‌های خاص ایران مانند رفتار مردم، مهمان‌نوازی، خون‌گرمی، جاذبه‌های طبیعی و سرزمین چهارفصل‌مان، معتقدند هیچ‌جا مانند ایران نیست. این حس در فعالان گردشگری نسبت به ایران عزیز وجود دارد.

البته ما مشکلات زیادی داریم؛ مشکلات اقتصادی، چالش‌های کسب‌وکار، قوانین و مقرراتی که برخی منسوخ شده و نیاز به بازنگری و به‌روزرسانی دارند تا پیشرفت تکنولوژی در آن‌ها دیده شود. اما با وجود این مشکلات، وابستگی به ایران ما را استوار نگه داشته است.

ما در جامعه و برهه زمانی کنونی، عمق خوف و رجا را می‌بینیم؛ نمی‌توان پیش‌بینی یا برنامه‌ریزی دقیق کرد، نمی‌توان کاملاً ناامید شد ولی در عین حال برای آینده هم نمی‌توان محاسبه‌گری چندانی داشت. اگرچه از دهه‌های گذشته، بحث اقتصاد بدون نفت مطرح شده اما می‌خواهم این دو موضوع را به هم پیوند بزنم و بپرسم که به نظر شما، پس از پایان این بحران‌ها، گردشگری چگونه می‌تواند به جامعه کمک کند؟

من یک بار در جلسه‌ای با فعالان گردشگری گفتم که سلام و درود بر پاهای استوارتان که تا انتهای ایستادگی، ایستاده‌ است. واقعیت این است که گردشگری صنعتی بسیار حساس و تاثیرپذیر است؛ به طوری که اگر کسی در آسیای شرقی عطسه کند، گردشگری ایران سرما می‌خورد!

 تأثیرپذیری این صنعت از عوامل داخلی و خارجی بسیار بیشتر از سایر صنایع است. هر تهدیدی، حتی غیرنظامی مانند شیوع بیماری، کاستی‌های حمل‌ونقل، مشکلات سوخت یا مشکلات معیشتی، می‌تواند گردشگری را مختل کند. ما فراز و فرودهای زیادی دیده‌ایم؛ از ۱۱ سپتامبر، جنگ عراق و آمریکا که منطقه خلیج‌فارس را تحت تأثیر قرار داد، تا پسابرجام و گفت‌وگوی تمدن‌های دوران آقای خاتمی، همه و همه نوسانات و فراز و فرودهای بسیار زیادی را به همراه داشت. گاهی در رکود کامل بودیم و گاهی در رشد امیدوارکننده‌ای که به آینده دلگرم‌مان کرد. امیدواریم شرایط به‌گونه‌ای پیش رود که از جاذبه‌های خدادادی و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی کشورمان، که میراث نیاکان ماست، استفاده مثبت کنیم و دین خود را به آن‌ها ادا کنیم.

درباره گردشگری و نفت، جالب است که در کتابی که در مورد اسپانیا و مساله طلا در آنجا می‌خواندم به نکات بسیار خوبی برخورد کردم. در بسیاری از اقتصادها، مانند اقتصاد اسپانیا در زمانی که وابسته به طلا بود، این وابستگی به منابع مانع تمرکز بر سایر حوزه‌ها شده است. امروزه اقتصاد تک‌قطبی نفتی باعث شده به سایر اقتصادها کمتر فکر کنیم. اما اقتصاد گردشگری، به‌عنوان اقتصادی زودبازده، می‌تواند ثروت را در جامعه توزیع کند. این مساله توزیع بسیار مهم و بر اساس عدالت است. یعنی اینکه وقتی گردشگر وارد می‌شود، از راننده فرودگاه تا واحدهای اقامتی و فروشگاه‌ها از این سفره منتفع می‌شوند. این در دنیا اثبات شده که گردشگری یک صنعت زود بازده است و می‌تواند نرخ بیکاری را کاهش دهد. بیکاری معضلی است که در کشور ما هم وجود دارد. اگرچه در دولت‌های مختلف، گردشگری گاهی به شعار انتخاباتی تقلیل یافته، اما با نگاه کارشناسی و اقتصادی، فراکسیون گردشگری مجلس باید به یک کمیسیون مستقل فرهنگی و اقتصادی تبدیل شود. گردشگری صرفاً فرهنگی یا تفریحی نیست؛ بلکه صنعتی درآمدزا است. تا زمانی که نگاه اقتصادی به آن نداشته باشیم، نمی‌توانیم پیشرفت‌هایش را از نظر اقتصادی رصد کنیم.

می‌خواهم تأیید کنم که حتی کشورهایی با منابع نفتی فراوان، مانند امارات، به‌سرعت روی گردشگری سرمایه‌گذاری کلانی می‌کنند. پیش‌تر دبی چنان اهمیتی داشت که امارات را با آن می‌شناختند، اما اکنون ابوظبی و شارجه با دبی رقابت می‌کنند. کشورها دریافته‌اند که گردشگری اهمیت دارد. نظر شما در این زمینه چیست؟

 دیپلماسی گردشگری، شرکت‌های چندملیتی و قراردادهای بین‌المللی، سرمایه‌گذاری بین‌المللی در کشور را توسعه می‌دهد. هتل‌های زنجیره‌ای و اماکن تفریحی در دنیا توسط مجموعه‌های چندملیتی ایجاد و اداره می‌شوند و تحقق این موضوع، ثبات اقتصادی و سیاسی در کشورها را تقویت می‌کند. نگرش جهانی به گردشگری رو به رشد بوده و این نگاه توسعه‌ای بیشتر نیز شده است. امروزه در کشورهایی مانند عربستان، که گردشگری مذهبی و درآمد نفتی دارد، سرمایه‌گذاری در مناطق ویژه گردشگری برای رقابت با امارات و ترکیه نشان می‌دهد که انرژی‌های فسیلی در آینده قابل‌اتکا نیستند. صنعت گردشگری می‌تواند پایداری اقتصادی را در کشور ایجاد کند. به همین دلیل،  دولت‌ها سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهند و تسهیلات ارائه می‌کنند تا زیرساخت‌های لازم فراهم شود.

اگر شخص رئیس جمهور بپرسد که برای گردشگری چه باید کرد، پاسخ شما چیست؟

من از آقای پزشکیان می‌پرسم که آیا واقعاً می‌خواهیم گردشگر داشته باشیم یا خیر؟ اگر پاسخ مثبت است، باید زیرساخت‌ها و امکانات فراهم شود. این سوالی که من می‌پرسم برای این است که صادقانه تکلیف خودمان را بدانیم. لغو روادید برای تسهیل‌گری ورود گردشگر، کافی نیست. در فرودگاه امام خمینی، به‌عنوان ویترین گردشگری کشور، پلیس روادید چگونه است و چند گیت ورودی داریم؟ در این زمینه موانع زیادی وجود دارد. آقای ضرغامی درباره سرویس‌های بهداشتی صحبت کردند که اگرچه به صورت طنز مطرح شد، اما دغدغه واقعی بود.

حتی ما در صنعت گردشگری از حمایت‌های واقعی هم برخوردار نمی‌شویم. ما در معافیت‌های مالیاتی، ساخت هتل‌ها، عوارض، پایان کار، مصرف آب، برق، گاز و حامل‌های انرژی در واحدهای اقامتی مشکل داریم. در حوزه دفاتر خدمات مسافرتی نیز مشکلات بیمه و مالیات وجود دارد. اگر تکلیف سوالم از رئیس جمهور را مشخص کنند، می‌توانیم راهکارهایی ارائه دهیم. ما از دولت چیزی نمی‌خواهیم، فقط تسهیل‌گری در این زمینه لازم است که واقعا قابل انجام است.

فکر می‌کنم منظورتان از تسهیل‌گری، تسهیل کردن فرآیندها باشد؟

بیشتر منظورم در زمینه مالیات، بیمه، عوارض و حتی بروکراسی اداری است که به عنوان موانع در صنعت گردشگری با آن‌ها مواجه هستیم. به طور خلاصه در مورد مواردی که جلوی توسعه صنعت گردشگری را گرفته است. در واقع دولت به جای اینکه دست ما را بگیرد، باید پایمان را رها کند. چراکه ما می‌توانیم خودمان این صنعت را به رشد و شکوفایی لازم برسانیم. واقعیت این است که بخش خصوصی توانمند است و افراد خبره با تجربه علمی و کاربردی داریم که می‌توانند این تجارب را به نسل بعد منتقل کنند.

گردشگری می‌تواند راه برون‌رفت از مشکلات اقتصادی، دیپلماسی، فرهنگی و اجتماعی باشد. به همین دلیل نیاز است که نگاه ویژه‌تری به این صنعت داشته باشیم.

و نکته پایانی؟

من باز به سؤال اول شما درباره امید بازمی‌گردم و از همکاران پرتلاشم می‌خواهم این امید به آینده و ایران را حفظ کنند. باید با تمام قوا کار کنیم. روزهای خوب فرا می‌رسد و آینده‌ای درخشان در انتظار صنعت گردشگری و مردم کشورمان است که لایق بهترین‌ها هستند.

انتهای پیام