بنزین 3000 تومانی ؛ اشتباهی که با سهمیه قابل معامله جبران می‌شود

یکسال از تصمیم دولت به افزایش سه برابری قیمت بنزین گذشت با این حال بحث بر سر پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این اتفاق همچنان ادامه دارد؛ برخی کارشناسان معتقدند گرانی 3 برابری بنزین اشتباهی بزرگ بوده است و برخی دیگر معتقدند برای کاهش فشار اقتصادی ناشی از این اقدام باید سهمیه قابل معامله برای آحاد جامعه در نظر گرفته شود.

به گزارش کاماپرس، افزایش سه برابری قیمت بنزین در سال گذشته یکی از عوامل مهم تورم افسارگسیخته ای که اکنون سفره خانوارها را تهدید می کند شناخته می شود و بحث بر سر این که آیا روش بهتری برای واقعی کردن قیمت این حامل مهم سوخت وجود داشت یا خیر، همچنان بعد از یکسال داغ است.

این که جامعه و خصوصا قشر کم درآمد توان و کشش افزایش شدید قیمت بنزین را در آن مقطع نداشت - و همچنان نیز ندارد - بحثی است که از سوی کارشناسان به منظور شفاف سازی زوایای مختلف آن مطرح می شود تا شاید این تصمیم با تصمیمات و سیاست های تکمیلی و اصلاحی ، تعدیل و فشار ناشی از آن از دوش اقشار کم درآمد جامعه کاسته شود.

روزنامه شرق در گزارشی با تیتر «باخت یک تصمیم اشتباه» به این موضوع پرداخته و در این باره از قول جواد نوفرستی، کارشناس اقتصاد انرژی نوشته است؛بارها تأکید شده بود که دولت در تک‌نرخی‌کردن بنزین و حذف سهمیه‌بندی در خرداد 94 اشتباه بزرگی کرد و حداقل در چهار مقطع براساس توصیه‌های کارشناسی عنوان شد که در بودجه‌های سال‌های 96 تا 98، بنزین را دوباره سهمیه‌بندی کرده و احیا کنید اما دولت به‌شدت مخالفت کرد و حتی برای بودجه سال 97 وقتی دولت پیشنهاد افزایش 50درصدی نرخ بنزین را داد و مجددا این موضوع مطرح شد که بنزین دونرخی شود اما دولت کاملا مخالفت کرد و فرصت‌های بزرگی را از دست داد و با این اقدام خود، کمک بزرگی به افزایش قاچاق و مصرف بنزین کرده و همچنین لطمه بزرگی را به توسعه صنعت CNG وارد آورد».

افزایش قیمت بنزین در سال 98 ؛ اشتباه بزرگ

نوفرستی در گزارش روزنامه شرق با اشاره به اینکه انتخاب سال 98، با توجه به افزایش شدید نرخ ارز یک اشتباه بزرگ بود، ادامه می‌دهد: «جامعه و اقتصاد ایران در آن مقطع به‌هیچ‌عنوان آمادگی افزایش نرخ بنزین را نداشت و این موضوع نیز بارها به دولت هشدار داده شده بود. پیش‌تر در پاییز سال 97 پیشنهاد شده بود که صرفا برای جلوگیری از قاچاق بنزین، کارت سوخت را فقط احیا کنیم و این آمادگی وجود داشت که سهمیه‌بندی بنزین از اول دی 97 اجرائی شود اما این موضوع موکول به 20 مرداد 98 شد. با این اقدام انتظار می‌رفت حداقل جلوی قاچاق 10 میلیون لیتر در روز را بگیریم که اجرائی‌شدن آن‌هم به تأخیر افتاد. اینکه چطور یکباره افزایش قیمت و سهیه‌بندی در 24 آبان 98 رخ داد، مشخص نیست».

وی با بیان اینکه اشتباه بزرگ‌تر، عدم درک شرایط آن روز و افزایش 50درصدی نرخ پایه بنزین بود، می‌افزاید: «توصیه کارشناسی آن بود که با همان نرخ بنزین هزارتومانی، فقط کارت سوخت را الزامی کنیم، زیرا بارها و بارها اعلام شد که هرچند چهار سال قیمت بنزین را تغییر نداده بودند اما اکنون بازار و جامعه، تحمل افزایش 10درصدی در نرخ بنزین را هم ندارند».

تخصیص سهمیه بنزین قابل معامله ؛ عادلانه‌ترین روش کمک به سفره خانوارها

علیرضا توکلی‌کاشی، کارشناس اقتصادی نیز در بخش دیگری از گزارش روزنامه شرق با بیان این که تا زمانی‌ که مسئله شناورشدن قیمت سوخت و باقی کالاها حل نشود، مسئله یارانه‌های انرژی در کشور حل نخواهد شد، تصریح می‌کند: «به‌ منظور توانمندسازی مردم برای جبران بخش بزرگی از اختلاف قیمت، توصیه کردیم طبق عادلانه‌ترین و کم‌فسادترین روش، سهمیه قابل معامله بنزین به تمام مردم داده شود. بر این اساس، کسی که مستقیم از بنزین استفاده می‌کند، از آن بهره بگیرد و کسی که خودرو ندارد یا به هر دلیلی قصد استفاده از سهمیه را ندارد، امکان فروش آن در بازار را داشته باشد».

وی ادامه می‌دهد:‌ «این دو اقدام جبرانی برای نوسانات اقتصادی خواهد بود که به سفره خانوار آسیب وارد شد، اما با وجودی‌ که در طرح سال گذشته پیشنهاد شده بود، مورد توجه قرار نگرفت و فشار اقتصادی را که به مردم وارد شد، اکنون شاهد هستیم».

اخبار مهم مرتبط را بخوانید:

• بررسی افزایش یارانه 45500 تومانی در بودجه 1400
• یارانه وان جایگزین یارانه 45 هزار و 500 تومانی می‌شود؟