چه بر سر بازار سفر در جنگ 40 روزه آمد؟
در آستانه نوروز ۱۴۰۵، بازار سفر خود را برای یکی از پرترددترین دورههای سال آماده میکرد که جنگ چهلروزه از ۹ اسفند آغاز شد، بسته شدن آسمان ایران تا ۳۱ فروردین، اختلال در بخشی از شبکه ریلی و محدودیت دسترسی به اینترنت، جریان معمول سفر و دسترسی مسافران به خدمات آنلاین را تحت تاثیر قرار داد.
به گزارش کاماپرس، بر اساس گزارش تحلیلی تابآوری شبکه حملونقل مستربلیط از روزهای جنگ، دادههای این مجموعه از رفتار کاربران در این دوره نشان میدهد تعداد سفرهای ثبت شده در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۴۰ درصد کاهش یافته و میانگین جستوجوهای روزانه نیز ۵۵ درصد افت کرده است. در مقابل، برخی بخشهای بازار همچنان فعال ماندند؛ بهطوریکه فروش بلیت اتوبوس در نخستین روز جنگ حدود ۲۰۰ درصد افزایش یافت.
پیش از آغاز جنگ، روند ثبت سفر در مستربلیط افزایشی بود، تعداد سفرهای ثبت شده در بهمن ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۲۴.۵ درصد افزایش داشت و برآورد اولیه برای اسفند نیز رشد حدود ۳۰ درصدی بود، اما با آغاز جنگ، تعداد سفرهای ثبتشده در این ماه ۴۰ درصد کاهش یافت. 9 اسفند، همزمان با آغاز جنگ، فروش بلیت اتوبوس به حدود ۲۰۰ درصد افزایش خود رسید. این افزایش در شرایطی رخ داد که پروازها متوقف شده و بخشی از شبکه ریلی نیز با اختلال مواجه بود. 18 فروردین، حملات به شش پل راهآهن و بخشهایی از شبکه ریلی، از جمله مسیر تهران–مشهد، اختلال در جابهجایی را تشدید کرد. ۳۱ فروردین مجوز ازسرگیری پروازها صادر شد و ۲ اردیبهشت، نخستین پرواز داخلی پس از حدود ۵۰ روز توقف در مسیر تهران–مشهد انجام شد.
بازگشت شیوههای مختلف حملونقل نیز همزمان نبود تقاضای اتوبوس سه روز پس از پایان جنگ، قطار پس از ۱۱ روز و پروازهای خارجی پس از ۳۵ روز وارد مسیر احیا شدند. سفرهای هوایی داخلی نیز از ابتدای اردیبهشت از سر گرفته شدند، اما طبق دادههای مستربلیط، بیش از پنج ماه پس از پایان جنگ هنوز به سطح پیش از جنگ نرسیدهاند.
تغییر الگوی تصمیمگیری مسافران
جنگ علاوه بر کاهش حجم سفر، زمان تصمیمگیری مسافران را نیز تغییر داد. میانگین جستوجوهای روزانه در طول جنگ ۵۵ درصد کاهش یافت، در حالی که سهم خریدهایی که کمتر از ۲۴ ساعت پیش از سفر انجام میشد، از ۴۰ به ۶۰ درصد رسید. همزمان، سهم سفرهای یکطرفه حدود ۵ درصد افزایش یافت و مدت اقامت مسافران نیز ۱۱ درصد بیشتر شد. این تغییرات در کنار کاهش جستوجو و افزایش خریدهای نزدیک به زمان سفر، تغییر الگوی برنامهریزی سفر در دوره جنگ را نشان میدهد.
رفتار مسافرانی که پیش از جنگ بلیت خریداری کرده بودند نیز تغییر الگوی تقاضا را نشان میدهد ۷۵ درصد این افراد، با احتساب لغو پروازها، سفر خود را لغو کردند، ۱۰ درصد سفر را به زمان دیگری موکول کردند و ۱۵ درصد سفر خود را انجام دادند در مجموع، ۲۵ درصد این افراد برنامه سفر خود را اجرا کردند. در میان مسافرانی که بلیت پروازشان لغو شده بود، ۸۴ درصد سفر خود را لغو کردند و بخشی از مسافران باقیمانده، سفر زمینی را جایگزین کردند بنابراین، در بخشی از موارد، با از دسترس خارج شدن یک شیوه جابهجایی، سفر بهطور کامل لغو شد و در موارد دیگر گزینه جایگزین مورد استفاده قرار گرفت.
مسیر ترکیبی نیز در همین دوره به یکی از گزینههای مورد استفاده مسافران تبدیل شد. ۲.۵ درصد بلیتهای فروختهشده در دوره جنگ در قالب مسیرهای ترکیبی ثبت شد. در این روش، مسافر برای رسیدن به مقصد، بخشهای مختلف سفر را با ترکیب چند مسیر و وسیله نقلیه خریداری میکرد. نمونههایی مانند سفر بابل به کهنوج از مسیر تهران و کرمان نیز در این دادهها ثبت شده است.
تفاوت زمان کنسلی در جنگ دوازدهروزه و جنگ چهلروزه
مقایسه رفتار کاربران در جنگ دوازدهروزه و جنگ چهلروزه، تفاوت دیگری را در الگوی کنسلی نشان میدهد. در جنگ ۱۲روزه، بیش از ۷۰ درصد کنسلیها در هفته نخست انجام شده بود؛ در حالی که در جنگ چهلروزه، سهم کنسلیهای هفته اول ۴۵ درصد بود. در جنگ چهلروزه، با طولانی شدن بحران، تصمیمگیری درباره بخشی از سفرها با تأخیر انجام شد و در ادامه، بخش بیشتری از برنامههای سفر لغو شد.
افت تقاضا در همه مسیرها یکسان نبود. مسیرهای پرترددی مانند تهران–قم و تهران–مشهد با کاهش قابلتوجه تقاضا مواجه شدند، اما پس از جنگ بخش زیادی از تقاضای خود را بازیابی کردند. در مقابل، برخی مسیرهای گردشگری و جنوبی بیش از ۹۵ درصد افت داشتند و طبق دادههای مستربلیط، بخش قابلتوجهی از این کاهش هنوز جبران نشده است. در میان مقاصد داخلی، قم، اصفهان، شیراز و تهران بیشترین کاهش تقاضا را داشتند و قم سریعتر از سایر مقاصد وارد مسیر بازگشت شد. در سفرهای خارجی نیز ایروان، استانبول و وان زودتر از بسیاری از مسیرهای دیگر احیا شدند.
افت شدید و بازگشت تدریجی بازار هتل
کاهش سفر مستقیماً بر بازار اقامت نیز اثر گذاشت تقاضای بازار هتل در اواسط اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز جنگ حدود ۹۰ درصد کاهش یافت. حدود ۱۵ روز پس از آغاز جنگ نیز تقاضای بازار همچنان ۵۵ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ بود. با گذشت زمان، تقاضا بهتدریج افزایش یافت در اواسط فروردین، تقاضای بازار هتل به ۳۰ درصد سطح پیش از جنگ رسید و فروش هتل در مستربلیط بیش از ۱۵ درصد افزایش یافت. در اواسط اردیبهشت نیز با رسیدن تقاضای بازار به ۴۵ درصد سطح پیش از جنگ، فروش هتل در مستربلیط ۴۰ درصد رشد کرد.
افزایش تماس با پشتیبانی مستربلیط
اختلال در سفر و تغییر وضعیت پروازها و سایر شیوههای جابهجایی، نیاز مسافران به پیگیری و دریافت اطلاعات را افزایش داد. در طول جنگ چهلروزه، بیش از ۱۳۱ هزار تماس با پشتیبانی مستربلیط ثبت شد. موضوعات اصلی تماسها شامل استرداد بلیت، انجام یا لغو سفر، پیگیری خرید و دسترسی به بلیت بود. بنابراین، بخشی از مراجعات در این دوره به مدیریت سفرهای قبلی و تعیین تکلیف بلیتهای خریداریشده مربوط میشد.
استرداد ۲۰۱ میلیارد تومان بلیت
لغو گسترده سفرها، فرآیند استرداد وجه بلیتها را نیز به یکی از مسائل اصلی بازار تبدیل کرد.در مجموع، ارزش بلیتهای کنسلشدهای که در دوره جنگ درگیر فرآیند استرداد وجه بودند، ۲۰۱ میلیارد تومان اعلام شده است.
دادههای مستربلیط نشان میدهد جنگ چهلروزه علاوه بر کاهش حجم سفر، الگوی تصمیمگیری و رفتار مسافران را نیز تغییر داد. کاهش جستوجوها، افزایش خریدهای نزدیک به زمان سفر، رشد سهم سفرهای یکطرفه و افزایش مدت اقامت، در کنار لغو بخش بزرگی از سفرهای از پیش برنامهریزیشده، بخشی از این تغییرات را نشان میدهد. در بخش حملونقل نیز توقف پروازها و اختلال در شبکه ریلی، همزمان با افزایش استفاده از گزینههای زمینی و مسیرهای ترکیبی همراه شد. با این حال، بازگشت بازار پس از پایان جنگ یکسان و همزمان نبود و سرعت احیای اتوبوس، قطار، پروازهای خارجی، پروازهای داخلی و بازار هتل با یکدیگر تفاوت داشت.
بازار سفر در جریان جنگ چهلروزه با افت قابلتوجه تقاضا مواجه شد، اما بخشی از سفرها با تغییر زمان، وسیله جابهجایی، مقصد یا شکل مسیر ادامه پیدا کردند و بازگشت بازار نیز بهصورت تدریجی انجام شد.
انتهای پیام
مرتبط با:
