تنگه هرمز چگونه میتواند تورم جهانی را تشدید کند؟
تنگه هرمز به دلیل نقش آن در انتقال انرژی، یکی از نقاط حساس اقتصاد جهانی محسوب میشود؛ بهگونهای که هرگونه اختلال در این مسیر میتواند پیامدهایی فراتر از بازار نفت داشته باشد.
حسین توکلیان، اقتصاددان، در گفتگو با کاماپرس با تشریح ابعاد اقتصادی تحولات مرتبط با تنگه هرمز اظهار کرد: اهمیت این تنگه از آن جهت است که بخشهای مختلف اقتصاد جهان، از بازارهای مالی و کامودیتیها گرفته تا بازار سهام و اقتصاد کلان کشورها، میتوانند از تحولات آن تاثیر بپذیرند.
او با اشاره به اقتصاد آمریکا بهعنوان بزرگترین اقتصاد جهان، انرژی را نخستین کانال اثرگذاری تحولات تنگه هرمز دانست و گفت بخش قابل توجهی از نفت جهان از این مسیر عبور میکند و بسیاری از تولیدکنندگان عمده نفت نیز در همین منطقه قرار دارند. بنابراین، مسئله تنها به ترانزیت نفت محدود نمیشود و تولید انرژی نیز در این منطقه متمرکز است.
به گفته توکلیان، در صورت ایجاد وقفه در تولید نفت، بازگرداندن تولید به سطح قبلی خود اهمیت زیادی پیدا میکند. از سوی دیگر، مسئله ظرفیت ذخیرهسازی نیز مطرح است؛ چرا که اگر ظرفیت انبارها تکمیل شود، امکان تداوم تولید نیز با محدودیت مواجه خواهد شد.
حساسیت اقتصاد آمریکا به قیمت انرژی
این اقتصاددان درباره تاثیر تحولات تنگه هرمز بر اقتصاد آمریکا توضیح داد که شرایط این کشور تا حدی پیچیدهتر است. آمریکا امروز یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت جهان است و به همین دلیل افزایش قیمت نفت، به دلیل برخورداری این کشور از نفت شِل، میتواند در برخی ابعاد برای اقتصاد آمریکا مطلوب باشد.
با این حال، ساختار اقتصادی آمریکا باعث شده این کشور نسبت به قیمت انرژی حساس باشد. توکلیان با اشاره به گستردگی جغرافیایی آمریکا و وابستگی بالای این کشور به خودرو و رانندگی گفت در فصل تابستان که سفر و رانندگی نیز افزایش پیدا میکند، قیمت بنزین تاثیر مستقیمی بر سبد مصرفی خانوارهای آمریکایی دارد و از نظر اجتماعی و سیاسی نیز حساسیت بالایی ایجاد میکند.
او در ادامه، تاثیر قیمت انرژی بر تورم را یکی از مهمترین ابعاد اقتصادی تحولات تنگه هرمز دانست و گفت در شاخصهایی مانند هزینههای مصرف شخصی (PCE) و شاخص قیمت مصرفکننده (CPI)، میان تورم کل یا Headline Inflation و تورم هسته یا Core Inflation تفاوت وجود دارد.
به گفته توکلیان، در محاسبه تورم کل، تمام اقلام در نظر گرفته میشوند، اما برخی گروهها مانند مواد غذایی، آشامیدنیها و انرژی نوسان بیشتری دارند. به همین دلیل، تغییرات این گروهها لزوماً به واکنش فوری بانک مرکزی یا تغییر بلافاصله سیاست پولی منجر نمیشود.
اثر غیرمستقیم تنگه هرمز بر قیمت مواد غذایی
توکلیان تاکید کرد تحولات تنگه هرمز میتواند هم بر تورم کل و هم بر تورم هسته اثرگذار باشد. انرژی به شکل مستقیم تحت تاثیر قرار میگیرد و مواد غذایی و آشامیدنیها نیز میتوانند به صورت غیرمستقیم از این تحولات آسیب ببینند.
او برای توضیح این موضوع به کود اوره اشاره کرد و گفت این محصول یکی از نهادههای مهم تولید محصولات کشاورزی است و بخش قابل توجهی از تولید و ترانزیت آن در منطقه انجام میشود. بنابراین، در صورت ایجاد اختلال، آثار آن الزاماً بلافاصله در قیمت مواد غذایی نمایان نخواهد شد.
به گفته این اقتصاددان، ممکن است اثرات چنین اختلالی با فاصله زمانی و ابتدا در فصلهای کاشت و برداشت و سپس در قیمت محصولات غذایی ظاهر شود.
توکلیان در جمعبندی تاکید کرد که شوک اولیه ناشی از تحولات تنگه هرمز ابتدا بازار انرژی و کالاهای غذایی را تحت تاثیر قرار میدهد، اما در صورت تداوم این شوک، دامنه اثرگذاری آن گستردهتر خواهد شد. افزایش هزینه حملونقل و تولید میتواند این آثار را به سایر کالاها نیز منتقل کند و در نتیجه، یک اختلال منطقهای در مسیر انرژی به فشاری گستردهتر بر اقتصاد جهانی تبدیل شود.
گفتگوی کامل به زودی منتشر میشود
انتهای پیام
مرتبط با:
